Hemofagocytarny mięsak histiocytarny (ang. Hemophagocytic Histiocytic Sarcoma, HHS) to jeden z najbardziej agresywnych nowotworów hematopoetycznych występujących u psów. Ten rzadki typ mięsaka wywodzi się z linii makrofagów, a nie z komórek dendrytycznych, co odróżnia go od klasycznego mięsaka histiocytarnego. W przebiegu choroby charakterystyczna jest fagocytoza erytrocytów przez atypowe makrofagi, prowadząca do szybko postępującej anemii i rozwoju objawów ogólnych.
Przykład kliniczny – przebieg choroby
Pacjent trafił do kliniki ok. 2 tygodnie po splenektomii, z idealnymi wynikami krwi oraz USG jamy brzusznej i klatki piersiowej bez widocznych cech nowotworu. Histopatologia potwierdziła obecność mięsaka histiocytarnego śledziony. Po rozpadzie guza przed operacją, wdrożono leczenie lomustyną (CCNU) w dawce 70mg/m². Po 7 dniach w kontrolnej morfologii pojawiła się niewielka neutropenia – najpewniej związana z wpływem chemioterapeutyku na szpik kostny.
Jednak 3 tygodnie po pierwszym podaniu CCNU, w badaniu krwi uwidoczniła się narastająca anemia, leukocytoza oraz monocytoza. Dodatkowo pojawiły się hipoalbuminemia i hipocholesterolemia. USG jamy brzusznej wykazało liczne zmiany naciekowe w wątrobie i powiększone węzły chłonne. Stan psa gwałtownie się pogorszył. Chemioterapia okazała się nieskuteczna – co jest częste w przypadku tego wariantu choroby nowotworowej.
Cechy charakterystyczne HHS u psów
- Wywodzi się z linii makrofagów, nie komórek dendrytycznych.
- W przebiegu choroby dochodzi do niszczenia krwinek czerwonych przez nowotworowe makrofagi, co skutkuje narastającą anemią nieregeneratywną
- Typowe objawy laboratoryjne to: anemia nieregeneratywna, leukocytoza, monocytoza, hipoalbuminemia, hipocholesterolemia.
- W diagnostyce obrazowej często stwierdza się zmiany naciekowe w narządach wewnętrznych i węzłach chłonnych.
- Choroba charakteryzuje się bardzo szybkim przebiegiem i złym rokowaniem.
- Nieznane są skuteczne metody leczenia – chemioterapia zwykle nie przynosi oczekiwanych rezultatów.
- Typowy czas przeżycia po rozpoznaniu jest bardzo krótki, co wiąże się z agresywną naturą HHS.
Dlaczego wczesna diagnostyka HHS jest kluczowa?
Niestety, nawet szybkie rozpoznanie i natychmiastowe wdrożenie terapii nie daje dobrych efektów w przypadku hemofagocytarnego mięsaka histiocytarnego. Kluczowe jest jednak szybkie skierowanie pacjenta na diagnostykę, by możliwie szybko rozpoznać charakter nowotworu i wdrożyć leczenie paliatywne, poprawiające komfort życia psa w ostatnim etapie choroby. Starania właścicieli oraz zespół weterynaryjny często walczą z nieubłaganie postępującą chorobą, by zapewnić jak najlepszą opiekę i wsparcie dla swojego czworonożnego przyjaciela.
Podsumowanie
Hemofagocytarny mięsak histiocytarny u psów to nowotwór o wyjątkowo złym rokowaniu, charakteryzujący się szybkim przebiegiem i brakiem skutecznej terapii. Warto pamiętać, że każdy przypadek wymaga indywidualnego podejścia, a wsparcie właściciela i lekarza weterynarii może uczynić ostatnie dni psa pełnymi troski i komfortu.
Dziękujemy Opiekunce Aresa za przesłanie zdjęć oraz za niezłomną walkę o zdrowie tego wyjątkowego psa. Twój przykład inspiruje innych!